Göbek Fıtığı Nedir?
Göbek, karın duvarının doğumsal olarak zayıf bölgelerinden biridir. Anne karnında bebeği anneye bağlayan göbek kordonu bu bölgeden geçer. Doğumdan sonra göbek açıklığı giderek küçülür ve kapanır.
Bebeklerde göbek fıtığı oldukça sık görülür ve bunların büyük bölümü çocuk büyüdükçe kendiliğinden kapanır. Yetişkinlerde ortaya çıkan göbek fıtıkları ise kendiliğinden iyileşmez.

Yetişkinlerde Göbek Fıtığı
Yetişkinlerde göbek çevresindeki karın duvarının zayıflaması ve karın içi basıncının artması sonucunda göbek fıtığı gelişebilir. Göbek deliğinde veya hemen çevresinde bir açıklık oluşur ve karın içindeki yağ dokusu, bazen de bağırsaklar bu açıklıktan dışarı doğru çıkabilir.
Göbek Fıtığı Neden Olur?
Göbek fıtığının oluşmasını kolaylaştıran başlıca durumlar şunlardır:
- Fazla kilo ve obezite
- Gebelik ve birden fazla doğum
- Kronik öksürük
- Kronik kabızlık ve sürekli ıkınma
- Prostat büyümesine bağlı idrar yaparken ıkınma
- Karında sıvı birikmesi (asit)
- Sık veya uzun süren kusmalar
- Karın içi basıncını sürekli artıran durumlar
Ağır kaldırmak tek başına göbek fıtığının nedeni olmayabilir. Ancak karın içi basıncını artırarak mevcut zayıf bir bölgede fıtığın ortaya çıkmasını veya belirginleşmesini kolaylaştırabilir.
Göbek Fıtığının Belirtileri Nelerdir?
En sık belirti göbek deliğinde veya çevresinde oluşan şişliktir. Bu şişlik ayakta dururken, öksürürken, ıkınırken veya fiziksel aktivite sırasında daha belirgin olabilir. Yatınca küçülebilir veya tamamen kaybolabilir.
Küçük göbek fıtıkları uzun süre ağrısız olabilir. Fıtık büyüdükçe göbek çevresinde ağrı, hassasiyet veya rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir.
Göbek Fıtığı mı, Rektus Diyastazı mı?
Göbek çevresindeki her şişlik fıtık değildir. Özellikle doğum sonrası kadınlarda sık görülen rektus diyastazında, karnın ön yüzündeki iki kas birbirinden ayrılır ve karnın ortasında, ıkınınca belirginleşen uzunlamasına bir kabarıklık oluşur. Rektus diyastazında fıtıktaki gibi bir açıklık yoktur; ancak iki durum birlikte de görülebilir. Ayrımı muayene ile yapılır.
Rektus diyastazı ve diğer karın duvarı sorunları hakkında bilgi için karın duvarı fıtıkları sayfasına göz atabilirsiniz.
Göbek Fıtığı Tanısı Nasıl Konur?
Göbek fıtığının tanısı çoğu zaman muayene ile konur. Doktor fıtığın büyüklüğünü, içeri girip girmediğini ve ağrıya neden olup olmadığını değerlendirir.
Çoğu hastada başka bir incelemeye gerek yoktur. Ancak gerekli görülen durumlarda ultrasonografi veya bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılabilir.
Göbek Fıtığı Tehlikeli midir?
Göbek fıtığının içinde bulunan yağ dokusu veya bağırsak bazen fıtık açıklığında sıkışabilir.
Fıtık şişliğinin aniden ağrılı ve sert hale gelmesi, içeri girmemesi, şiddetli veya giderek artan ağrı, bulantı ya da kusma gelişmesi acil değerlendirme gerektirir.
Göbek Fıtığı Riskini Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?
Göbek fıtığının oluşmasını her zaman önlemek mümkün değildir. Ancak karın içi basıncını artıran durumları kontrol altına almak, fıtığın ortaya çıkma ya da büyüme riskini azaltabilir:
- Sağlıklı kiloya ulaşmak ve bu kiloyu korumak
- Kronik öksürüğe yol açan sigarayı bırakmak ve öksürüğün nedenini tedavi ettirmek
- Lifli beslenme ve yeterli sıvı alımıyla kabızlığı önlemek
- İdrar yaparken ıkınmaya neden olan prostat şikâyetlerini tedavi ettirmek
- Ağır yük kaldırırken karın kaslarını zorlamamaya, yükü bacak gücüyle kaldırmaya dikkat etmek
Var olan bir göbek fıtığı bu önlemlerle kapanmaz; ancak bu önlemler fıtığın büyümesini yavaşlatabilir ve ameliyat sonrası tekrarlama riskini azaltmaya yardımcı olur.
Göbek Fıtığı Nasıl Tedavi Edilir?
Yetişkinlerde göbek fıtıkları kendiliğinden kapanmaz; korse veya ilaçla iyileşmez. Küçük, ağrısız ve büyümeyen bazı fıtıklar doktor kontrolünde takip edilebilir. Ağrıya neden olan, büyüyen veya sıkışma riski taşıyan fıtıklarda kalıcı tedavi ameliyattır.
Ameliyat açık yöntemle küçük bir kesiden ya da kapalı (laparoskopik) yöntemle birkaç küçük delikten yapılabilir. 1 cm’den büyük fıtıklarda tekrarlama riskini azaltmak için yama kullanılması önerilir. Yöntemler, iyileşme süreci ve sık sorulan sorular için Göbek Fıtığı Ameliyatı yazımızı okuyabilirsiniz.
Çocuklarda Göbek Fıtığı
Bebeklerde ve küçük çocuklarda göbek fıtığı sıktır ve çoğu, karın kasları geliştikçe 4–5 yaşına kadar kendiliğinden kapanır. Bu nedenle genellikle bu yaşa kadar beklenir. Fıtık bu yaştan sonra devam ediyorsa, çok büyükse ya da sıkışma gibi bir sorun gelişirse daha erken ameliyat gerekebilir.
Sık Sorulan Sorular
Göbek fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Bebeklerde göbek fıtıklarının büyük bölümü kendiliğinden kapanır. Yetişkinlerde ise göbek fıtığı kendiliğinden iyileşmez; zamanla büyüme eğilimi gösterebilir.
Göbek fıtığı korse veya egzersizle düzelir mi?
Hayır. Korse şikâyetleri geçici olarak azaltabilir ancak fıtık açıklığını kapatmaz. Egzersiz de var olan fıtığı ortadan kaldırmaz.
Her göbek fıtığı ameliyat edilmeli mi?
Hayır. Küçük, ağrısız ve büyümeyen bazı fıtıklar doktor kontrolünde takip edilebilir. Ameliyat kararı; fıtığın büyüklüğü, yakınmalar ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek verilir.
Kocaeli’de Göbek Fıtığı Değerlendirmesi
Prof. Dr. Neşet Nuri Gönüllü, Kocaeli’de genel cerrahi uzmanı olarak göbek fıtığı ve diğer karın duvarı fıtıklarının tanı ve cerrahi tedavisiyle ilgilenmektedir. İzmit ve Kocaeli’nin diğer ilçelerinden gelen hastalar Medical Park Kocaeli Hastanesi’nde değerlendirilmektedir. Göbek fıtığında tedavi kararı; fıtığın büyüklüğü, hastanın yakınmaları ve kişisel özellikleri değerlendirilerek verilir.



