Göbek Fıtığı
Göbek doğumsal olarak zayıf alanlardan birisidir. Doğumdan önce anneyle bebek arasında bağlantıyı sağlayan yapılar göbek kordonu içinde bulunur ve göbek deliğinden geçer. Doğumdan sonra giderek küçülür ve kapanır. Yeni doğan bebeklerin yaklaşık % 20 sinde göbek fıtığı görülebilir ancak bunların % 90’ı çocuk 5 yaşına gelinceye kadar kendiliğinden kapanır.
Yetişkinlerde göbek fıtığı:
Yetişkinlerde bazı nedenlerle özellikle kadınlarda daha sık olmak üzere göbek fıtığı gelişebilir. Genellikle karın içi basıncını arttıran durumların varlığında göbek fıtıkları ortaya çıkabilir.
Göbek fıtığı oluşturabilen nedenler
- Karında sıvı birikim (Asit)
- Kronik öksürük
- Kronik kabızlık
- Tekrarlayan kusmalar
- Prostat büyümesi
- Doğum
- Obezite (Şişmanlık)
- Ağır kaldırma , ağır işte çalışma
Tanı:
Göbek fıtığını genellikle hastalar kendileri tespit ederek doktora başvururlar. Hastanın şikayeti göbek deliğinde şişlik olmasıdır. Tanı hastanın öyküsü ve fizik muayeneyle kolayca konulur. Bazı durumlarda fıtık içeriğinin tespiti ya da göbekteki defektin büyüklüğünün tespiti için karın ultrasonografisi ya da karın tomografisi ile görüntüleme gerekli olabilir.
Muayene sırasında fıtıklaşmış yapılar karın içerisine gönderilemiyorsa fıtığın sıkışmış (inkarsere) olduğuna karar verilir. Fıtık yapısı içerisinde ince ya da kalın bağırsaklar var ve sıkışma oluşmuş ise gastrointestinal sistemin devamlılığı kesintiye uğramış olabilir ve bu hastalarda bağırsak tıkanıklığı (intestinal obstrüksiyon) bulguları ortaya çıkar. Böyle bir hastada karında şişlik, bulantı-kusma, gaz-dışkı çıkaramama ve karın ağrısı bulguları ortaya çıkar. Bu durum acil ameliyat gerektirebilir.
Bu sıkışma sırsında fıtık içindeki organın kan dolaşımı da etkilenmiş ve kesintiye uğramış ise (strangülasyon) organın beslenmesi bozulur. Bunun sonucu olarak ta iskemi, nekroz ve perforasyona (bağırsak delinmesi) kadar ilerleyebilen bir süreç başlar ve hastada hayati tehlike oluşturabilir.
Boğulmuş (inkarsere – strangüle) göbek fıtığında oluşabilecek bulguları:
- Bulantı-kusma
- Gaz ve dışkı çıkışının durması
- Karında şişkinlik
- Göbekte Kırmızı-mor renkte karın içerisine ittirilemeyen kitle
- Şiddetli karın ağrısı
- Akut karın bulguları (defans ve rebaund)
- Yüksek ateş
Bu bulguların ortaya çıkmış olması hastada hayati tehlike oluşturabilir. Bu nedenle acil ameliyat gerekir.
Tedavi:
Göbek fıtığının tedavisi cerrahidir. Ameliyatta fıtık kesesi içerisindeki organlar karın içerisine çekilerek göbekte oluşmuş olan defekt (açıklık) kapatılarak tedavi edilir. Açıklık 2-3 cm den küçükse dikilerek kapatılır. Eğer açıklık 3 cm den daha geniş ise sentetik yama ile kapatmak gerekir. Ameliyat açık ya da laparoskopik olarak gerçekleştirilebilir. Açık ameliyatlarda kesinin boyutu fıtığın büyüklüğüne göre değişir. Yine kullanılacak sentetik yamanın büyüklüğü defektin büyüklüğüne göre değişir. Prensip olarak kullanılacak olan yama açıklığın kenarının en az 5 cm ötesine geçecek büyüklükte olmalıdır.
Laparoskopik ameliyatlarda ise özel yamalar kullanılır. Yama karın içerisinden yine aynı prensiplere göre açıklığın kenarlarından taşacak şekilde karın içerisinden karın ön duvarının arkasına yerleştirilir.
Eğer fıtıkta strangülasyon gibi komplikasyon gelişmiş ise canlılığını yitirmiş olan ya da perfore (delinmiş) olan bağırsak segmentinin de çıkarılması gerekir.
