Kesi yeri fıtığı (insizyonel herni), daha önce karın ameliyatı geçirmiş kişilerde ameliyat kesisinin bulunduğu yerden gelişen fıtıktır. Halk arasında ameliyat yeri fıtığı olarak da bilinir. Kesi nedeniyle zayıflayan karın duvarındaki açıklıktan bağırsak ya da yağ dokusu dışarı doğru çıkar ve ciltte şişlik oluşturur.
Kesi yeri fıtığı kendiliğinden geçmez ve zamanla büyüme eğilimi gösterir. Kalıcı tedavisi ameliyattır. Güncel kılavuzlar, kesi yeri fıtığı onarımında tekrarlama riskini azaltmak için yama (mesh) kullanılmasını önermektedir. Ameliyat açık ya da kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılabilir.
Kesi Yeri Fıtığı Ne Kadar Sık Görülür?
Kesi yeri fıtığı karın ameliyatlarından sonra sık görülen bir sorundur. Karnın orta hattından yapılan büyük kesilerden sonra hastaların yaklaşık %10–20’sinde, risk faktörü taşıyan hastalarda ise daha yüksek oranda gelişebilir. Kapalı (laparoskopik) ameliyatlardan sonra da, daha seyrek olmakla birlikte, küçük delik yerlerinden fıtık gelişebilir.
Kesi Yeri Fıtığı Neden Olur?

Solda sağlam iyileşmiş kesi; sağda karın duvarındaki açıklıktan bağırsakların cilt altına çıkmasıyla oluşan kesi yeri fıtığı
- Ameliyattan sonra yarada enfeksiyon gelişmesi
- Fazla kilo (obezite)
- Sigara kullanımı
- Şeker hastalığı (diyabet), böbrek yetmezliği ve kanser gibi kronik hastalıklar
- Kortizon ve bağışıklığı baskılayan ilaçların kullanımı
- İleri yaş ve beslenme bozukluğu
- Karın aort damarında genişleme (anevrizma) nedeniyle ameliyat olmuş olmak
- Kesi yerinden dren ya da stoma (kolostomi, ileostomi) çıkarılmış olması
- Kesinin kapatılma tekniği
- Acil koşullarda yapılmış ameliyat
- Aynı bölgeden daha önce ameliyat geçirilmiş olması
Ameliyattan sonra, kesi tamamen iyileşmeden ortaya çıkan bazı durumlar da fıtık riskini artırır:
- Erken dönemde ağır kaldırma ve ağır fiziksel aktivite
- Belirgin kilo alımı
- Gebelik
- Karın içi basıncını artıran kabızlık, prostat büyümesine bağlı ıkınma ve kronik öksürük
Kesi yeri fıtığının yalnızca ağır kaldırmaya bağlı geliştiğini düşünmek doğru değildir. Çoğu zaman birden fazla risk faktörü birlikte rol oynar.
Ne Zaman Ortaya Çıkar?
Kesi yeri fıtıklarının çoğu ameliyattan sonraki ilk 1–2 yıl içinde ortaya çıkar. Ancak karın ameliyatı geçirmiş kişilerde fıtık gelişme riski ömür boyu devam eder.
Ameliyattan hemen sonraki günlerde görülen yara açılmaları ise farklı bir durumdur:
- Evisserasyon: Ameliyattan sonraki ilk günlerde karın duvarının bütün katlarının açılması ve karın içi organların dışarı çıkmasıdır. Acil ameliyat gerektirir.
- Evantrasyon: Cilt sağlam kalırken alttaki fasyanın açılması ve organların cilt altına doğru çıkmasıdır.
Kesi Yeri Fıtığının Belirtileri
En sık belirti, eski ameliyat kesisinin üzerinde ya da yakınında oluşan şişliktir. Bu şişlik ayakta dururken, öksürürken veya ıkınırken belirginleşir, yatınca küçülebilir. Fıtık büyüdükçe bölgede ağrı, gerginlik ve rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir. Çok büyük fıtıklarda fıtığın üzerini örten cilt incelir ve bu bölgede yaralar oluşabilir.
Kesi Yeri Fıtığı Tanısı
Tanı çoğu zaman hastanın öyküsü ve muayene ile konur:
- Geçirilen ameliyat ve ameliyattan sonra geçen süre sorgulanır.
- Kilo alma, ağır iş, gebelik, kabızlık, prostat şikâyetleri ve kronik akciğer hastalığı (KOAH) gibi karın içi basıncını artıran durumlar araştırılır.
- Fıtık hem ayakta hem yatarken muayene edilir. Ayakta öksürtülerek fıtığın büyüyüp büyümediğine, yatarken de fıtık içeriğinin karın içine geri gidip gitmediğine bakılır.
- Ultrasonografi, özellikle küçük ve muayenede belirgin olmayan fıtıkların saptanmasında yararlıdır.
- Bilgisayarlı tomografi (BT), özellikle büyük, tekrarlamış ya da karmaşık fıtıklarda fıtık açıklığının genişliğini, birden fazla açıklık olup olmadığını, fıtığın içeriğini ve karın kaslarının durumunu gösterir. Bu bilgi ameliyat yönteminin seçilmesinde önemlidir. Her hastada BT gerekmez.
Kesi Yeri Fıtığının Komplikasyonları
Sıkışma (inkarserasyon): Normalde yatınca ya da hafif bir basıyla geri giden fıtık içeriğinin artık karın içine geri döndürülememesidir. Sıkışma, bağırsağın kan dolaşımının mutlaka bozulduğu anlamına gelmez; ancak yeni ortaya çıkan, ağrılı ve geri gitmeyen şişlik acil değerlendirme gerektirir. Sıkışan bağırsakta içerik akışı durursa bağırsak tıkanıklığı gelişir: bulantı, kusma, gaz ve dışkı çıkışının durması ve karın ağrısı görülür.

Kesi yeri fıtığı üzerinde cilt ülseri
Boğulma (strangülasyon): Sıkışma ilerlerse sıkışan organa gelen kan akımı da kesilebilir. Bu durumda bağırsakta çürüme (nekroz) ve delinme (perforasyon) gelişebilir. Hastada şiddetli ve giderek artan karın ağrısı ortaya çıkar. Bu tablo acil ameliyat gerektirir.
Cilt yarası: Büyük fıtıklarda fıtığı örten cilt sürekli basınca maruz kaldığı için incelir, beslenmesi bozulur ve bu bölgede yaralar (bası ülseri) oluşabilir.
Ne Zaman Acile Başvurmalısınız?
Kesi yeri fıtığınız varsa aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden acil servise başvurun:
- Fıtığın aniden ağrılı ve sert hale gelmesi, yatınca içeri girmemesi
- Bulantı ve kusma
- Gaz ve dışkı çıkışının durması
- Şiddetli ya da giderek artan karın ağrısı
- Fıtığın üzerindeki ciltte kızarıklık veya morarma
- Ateş ve genel durumda bozulma
Kesi Yeri Fıtığı Tedavisi
Kesi yeri fıtığının tedavisi diğer fıtıklara göre daha karmaşıktır. Tedavi planlanırken fıtık açıklığının yeri ve genişliği, fıtığın içeriği, daha önce onarılıp tekrarlamış olup olmadığı ve hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Her Kesi Yeri Fıtığı Hemen Ameliyat Edilmeli mi?
Şikâyet yapan, büyüyen ya da sıkışma atağı geçirmiş fıtıklarda ameliyat önerilir. Hiç şikâyeti olmayan ya da ameliyat riski yüksek bazı hastalarda ise fıtık bir süre doktor kontrolünde takip edilebilir. Bu kararı hasta ve cerrah birlikte verir.
Ameliyat Öncesi Hazırlık
Kesi yeri fıtığı ameliyatının başarısı, ameliyattan önceki hazırlıkla yakından ilişkilidir:
- Sigarayı bırakmak: Ameliyattan en az 4–6 hafta önce sigaranın bırakılması yara sorunlarını ve fıtığın tekrarlama riskini azaltır.
- Kilo vermek: Fazla kilolu hastalarda ameliyat öncesi kilo verilmesi sonuçları belirgin olarak iyileştirir.
- Şeker kontrolü: Kan şekerinin iyi kontrol altında olması enfeksiyon riskini azaltır.
Acil olmayan durumlarda bu hazırlıklar tamamlandıktan sonra ameliyat planlanır.
Yama (Mesh) ile Onarım
Yalnızca dikişle yapılan onarımlarda fıtığın tekrarlama oranı yüksektir. Bu nedenle Avrupa Fıtık Derneği kılavuzu, kesi yeri fıtığı onarımında yama kullanılmasını önermektedir. Yama, karın duvarına binen kuvveti daha geniş bir alana dağıtır. Vücutla uyumlu, uzun yıllardır güvenle kullanılan bir malzemedir ve zamanla dokuların içine kaynar. Yamanın türü, büyüklüğü ve yerleştirileceği katman, fıtığın özelliklerine ve ameliyat tekniğine göre belirlenir.
Açık Fıtık Onarımı
Fıtığın bulunduğu bölgeden yapılan kesiyle fıtık kesesine ulaşılır. Fıtığın içindeki organlar sağlıklıysa karın içine yerleştirilir; bağırsakta çürüme ya da delinme gelişmişse bağırsağın bu kısmı çıkarılır. Fıtık açıklığının kenarları bir araya getirilerek kapatılır ve yama ile güçlendirilir. Açık onarımda yamanın karın kasları ile arka kas zarı arasına yerleştirilmesi (retromusküler ya da sublay yöntem) en çok tercih edilen ve önerilen yöntemdir.
Fıtık kesinin yalnızca bir bölümünden çıkmış olsa bile, ileride yeni bir fıtık gelişmesini önlemek için genellikle eski kesinin tamamı değerlendirilir ve yama tüm zayıf bölgeyi kapsayacak şekilde yerleştirilir.
Kapalı (Laparoskopik) Fıtık Onarımı
Karına eski kesi hattından değil, karın yan tarafından açılan birkaç küçük delikten kamera ve ince aletlerle girilir. Fıtık içeriği karın içine çekilir, karın duvarındaki açıklık dikilerek kapatılır ve özel bir yama ile desteklenir.
Kapalı yöntemde yara enfeksiyonu ve yara sorunları daha az görülür, hastanede kalış süresi daha kısadır. Orta büyüklükteki ve birden fazla açıklığı olan fıtıklarda özellikle avantajlıdır. Günümüzde yamanın kas katları arasına kapalı yöntemle yerleştirildiği yeni teknikler de uygulanmaktadır. Bununla birlikte her kesi yeri fıtığı kapalı yönteme uygun değildir.
Robot Yardımlı Onarım
Robot yardımlı cerrahi, bazı hastalarda karın duvarının farklı katmanlarında dikiş atılmasını ve yama yerleştirilmesini kolaylaştırabilir. Ancak robot kullanılması tek başına daha iyi sonuç alınacağı anlamına gelmez; sonucu belirleyen, fıtığa uygun onarım tekniğinin seçilmesi ve onarımın kalitesidir.
Çok Büyük Fıtıklar
Karın duvarında çok geniş açıklık bulunan ve bağırsakların önemli bir kısmının uzun süredir fıtık içinde kaldığı hastalarda, karın duvarı kas tabakalarının serbestleştirilerek açıklığın kapatıldığı ileri teknikler (komponent separasyon) uygulanır. Bunların en sık kullanılanlarından biri, karın yan kaslarının arka katmanının serbestleştirildiği TAR (transversus abdominis release) yöntemidir. Bağırsakların önemli bir kısmının uzun süredir fıtık kesesi içinde kaldığı durumlara loss of domain denir ve bu hastalarda ameliyat ayrıntılı olarak planlanır. Bu hastalarda ameliyattan önce karın kaslarını gevşetmek için botulinum toksini uygulaması gibi hazırlık yöntemleri de kullanılabilir.
Ameliyat Sonrası İyileşme
- Hastanede kalış süresi fıtığın büyüklüğüne ve yönteme göre değişir; küçük fıtıklarda 1–2 gün, büyük fıtıklarda daha uzun olabilir.
- Yürümeye ameliyat günü ya da ertesi gün başlanır.
- İlk haftalarda karın korsesi kullanılması önerilebilir.
- Ağır kaldırma ve zorlayıcı spordan, cerrahın önerdiği süre boyunca (genellikle birkaç hafta) kaçınılır.
- Ameliyat yerinde geçici şişlik ya da sıvı toplanması (seroma) görülebilir; çoğu kendiliğinden geçer.
Kesi Yeri Fıtığı Önlenebilir mi?
Karın ameliyatından sonra fıtık riskini azaltmak için şunlara dikkat edilmelidir:
- Ameliyat öncesinde ve sonrasında sigara kullanmamak
- İdeal kiloya yakın olmak ve ameliyattan sonra kilo almamak
- Kabızlık ve kronik öksürüğü tedavi ettirmek
- İyileşme döneminde ağır kaldırmaktan kaçınmak
Ameliyat sırasında karın duvarının küçük ve sık dikişlerle kapatılması (small bites tekniği) kesi yeri fıtığı riskini azaltır. Yüksek riskli hastalarda (örneğin aort anevrizması ameliyatı geçirenler ya da fazla kilolu hastalar) koruyucu amaçla yama yerleştirilmesi de önerilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Kesi yeri fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Karın duvarındaki açıklık kendiliğinden kapanmaz; fıtık zamanla büyüme eğilimi gösterir.
Kesi yeri fıtığı tehlikeli midir?
Her kesi yeri fıtığı tehlikeli değildir. Ancak bazı hastalarda sıkışma, bağırsak tıkanıklığı ve boğulma gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Kesi yeri fıtığı korse ile tedavi edilebilir mi?
Korse bazı hastalarda destek ve geçici rahatlama sağlayabilir, ancak açıklığı kapatmaz ve fıtığın büyümesini ya da sıkışmasını güvenilir biçimde önlemez. Ameliyatın uygun olmadığı ya da ertelendiği hastalarda hekim önerisiyle kullanılabilir. Kalıcı tedavi cerrahidir.
Kesi yeri fıtığı ameliyatında mutlaka yama kullanılır mı?
Kesi yeri fıtıklarının çoğunda yama ile güçlendirilmiş onarım önerilir. Çok küçük açıklıklarda ya da bağırsak delinmesi gibi enfeksiyon riskinin yüksek olduğu acil durumlarda farklı yaklaşımlar değerlendirilebilir.
Kesi yeri fıtığı ameliyatından sonra fıtık tekrarlar mı?
Yama ile yapılan onarımlarda tekrarlama riski, yalnızca dikişle yapılan onarımlara göre belirgin olarak daha düşüktür. Fıtığın büyüklüğü, daha önce onarılmış olması, fazla kilo, sigara, diyabet ve yara enfeksiyonu tekrarlama riskini artırır. Hiçbir yöntem fıtığın bir daha oluşmayacağını kesin olarak garanti etmez; ancak ameliyat öncesinde değiştirilebilir risk faktörlerinin düzeltilmesi bu riski azaltır.
Kesi yeri fıtığı kapalı yöntemle ameliyat edilebilir mi?
Evet. Uygun hastalarda kesi yeri fıtığı laparoskopik yöntemle onarılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna fıtığın büyüklüğü, yeri ve hastanın önceki ameliyatları dikkate alınarak karar verilir.
Kesi yeri fıtığı ile göbek fıtığı arasındaki fark nedir?
Göbek fıtığı göbek bölgesindeki doğal zayıf noktadan gelişir. Kesi yeri fıtığı ise daha önce yapılmış bir ameliyat kesisinden gelişir. Göbek fıtığı hakkında bilgi için Göbek Fıtığı yazımızı okuyabilirsiniz.
Kocaeli’de Kesi Yeri Fıtığı Tedavisi
Prof. Dr. Neşet Nuri Gönüllü, Kocaeli’de genel cerrahi uzmanı olarak kesi yeri fıtığı ve diğer karın duvarı fıtıklarının açık ve kapalı (laparoskopik) yöntemlerle cerrahi tedavisiyle ilgilenmektedir. İzmit ve Kocaeli’nin tüm ilçelerinden gelen hastalar Medical Park Kocaeli Hastanesi’nde değerlendirilmektedir.
Randevu için: [ +90 262 888 30 00 (dahili 3979) ]
Karın duvarı fıtıklarıyla ilgili diğer yazılar için Karın Duvarı Fıtıkları sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişiye özel hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.



